Wie moet al die duurzaamheids-verslagen gaan controleren?

Ruud Vergoossen stelt dat het tekort aan accountants en hun huidige reputatie problematisch maken om hen exclusief verantwoordelijk te maken voor de controle van duurzaamheidsverslagen. Het Financieele Dagblad meldde onlangs dat alleen accountants deze verslagen mogen ondertekenen. Vanaf volgend jaar moeten bedrijven in de EU een duurzaamheidsrapportage opnemen in hun jaarverslag, als gevolg van de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). Of dit haalbaar is, is echter nog maar de vraag.

Implementatie van de CSRD

De CSRD wordt stapsgewijs ingevoerd. Grote beursgenoteerde bedrijven, banken en verzekeraars zijn als eerste aan de beurt, gevolgd door bedrijven met 250 of meer werknemers en ten slotte kleinere beursgenoteerde bedrijven. In Nederland betreft dit ongeveer 3500 bedrijven.

Wat moet gerapporteerd worden?

Bedrijven moeten rapporteren over diverse milieu-, sociale en governance-onderwerpen. Dit omvat het beperken van schadelijke milieueffecten en het beschrijven van de invloed van milieuaspecten zoals klimaatverandering op hun prestaties. Ook moeten zij inzicht geven in hoe ze de gezondheid en belangen van werknemers en toeleveranciers waarborgen en zorgen voor eerlijk en integer bestuur.

Wie controleert de naleving?

De EU stelt de standaarden voor duurzaamheidsrapportages vast, maar de controle wordt door de lidstaten zelf bepaald. Lidstaten kunnen ervoor kiezen om deze taak uitsluitend aan accountants toe te kennen of ook aan andere onafhankelijke assurancedienstverleners.

Veronachtzaming van de bestuursverslagen

Het bestuursverslag maakt integraal deel uit van het jaarverslag, waar ook de duurzaamheidsrapportage in zal worden opgenomen. Bij de controle van de jaarrekening moet de accountant ook het bestuursverslag beoordelen en hierover rapporteren. Uit onderzoek van Nyenrode blijkt echter dat er vaak tekortkomingen zijn in door accountants gecontroleerde bestuursverslagen, zonder dat deze in de accountantsverklaring worden vermeld.

Oproep tot aanpassing

Vergoossen wijst erop dat accountants hun rol bij het bestuursverslag verwaarlozen. Hij pleit ervoor om ook andere onafhankelijke assurancedienstverleners toe te laten tot de markt voor duurzaamheidsrapportages. Dit zou de kwaliteit kunnen verbeteren, iets wat het accountantsberoep hard nodig heeft. Daarnaast moeten accountants bij de controle samenwerken met gespecialiseerde experts.

Vergoossen roept de Tweede Kamer op om de wetgeving op dit punt aan te passen, een wijziging die de nieuwe liberale minister van Financiën zou moeten aanspreken.

Het belang van ESG voor MKB’ers

We zien dat steeds meer MKB’ers ESG thema’s hoog in het vaandel hebben staan. Juist omdat het veel kansen biedt. Slimme, moderne organisaties halen hun strategische voordelen uit deze richtlijnen. Het is inmiddels voor veel MKB-bedrijven niet alleen een “want”, maar ook steeds meer een “must”. Ook grote klanten, die CSRD verplicht moeten invoeren, kiezen bewuster voor bedrijven in hun waardeketen die zich inzetten voor een betere, groenere wereld. 

Waar kan een interim controller bij ondersteunen?

Maar het blijft dus ingewikkeld om op een verstandige manier met duurzaamheidsverslagen aan de slag te gaan. Daar kan een interim controller je goed bij helpen. De controllers die je via Controllers.nl vindt zijn gespecialiseerde interim controllers met diepgaande kennis van ESG- en CSRD thematiek. Ze kunnen je goed op weg helpen met het opstellen van duurzaamheidsrapportages en ze controleren.

1. Opstellen van duurzaamheidsrapportages: Het verzamelen van data en het opstellen van compliant rapporten.
2. Implementeren van ESG-strategieën: Ontwikkelen en uitvoeren van strategieën die voldoen aan de regelgeving en de duurzaamheidsprestaties verbeteren.
3. Assurancediensten: Zorgen dat de rapportages betrouwbaar en accuraat zijn.

Kennismaken? Neem contact op!

Heb je hulp nodig bij het opstellen van duurzaamheidsrapportages? Neem contact op via de contactpagina of via contact@controllers.nl. Dan zorgen wij dat je snel in contact komt met de juiste interim controller die jouw klus kan uitvoerne. Zo ga je niet alleen voor compliance, maar ook voor strategische voordelen met ESG.

Wil je het orginele artikel lezen? Volg dan deze link.

De evolutie van de MKB-accountant

Vermin heeft de rol van MKB-accountants zien veranderen; van traditionele taken zoals het opstellen van de jaarrekening en belastingaangiften naar een rol waarin strategisch en adviserend vermogen centraal staat. “Waar men vroeger tevreden was met het berekenen van BTW en het toepassen van fiscale strategieën, verwacht men nu dat accountants actief meedenken over bedrijfsstrategieën,” legt Vermin uit. Deze verschuiving heeft de relatie tussen accountants en hun klanten versterkt en verdiept.

Toenemende complexiteit in regelgeving

Vermin wijst op de toenemende complexiteit van de regelgeving, zoals de CSRD en CSDDD rapportageverplichtingen, die een extra laag toevoegen aan de reeds bestaande trend van meer regelgeving na de financiële crisis van 2008. Hij gelooft dat niet meer regels de oplossing zijn, maar dat een paradigmaverschuiving noodzakelijk is, waarbij vertrouwen in de professionaliteit van accountants voorop staat.

De rol van de accountant in een veranderende samenleving

Belastingminimalisatie blijft een kernverantwoordelijkheid, maar Vermin benadrukt het belang van eerlijke aandeelhouding. Hij ziet een groeiende vraag van bedrijven naar duidelijkheid en eenvoud in hun financiële en eigendomsstructuren om zich te kunnen focussen op groei en strategische doelen. “Accountants worden steeds vaker gevraagd om strategische financiële inzichten te bieden en door complexe fiscale en juridische kaders te navigeren,” voegt hij toe.

CSRD zorgt voor uitdagingen, maar biedt ook kansen

Hoewel Vermin de voortdurende relevantie van compliance werk erkent, voorziet hij dat accountants gespecialiseerde expertise zullen moeten inzetten of inhuren om te voldoen aan de complexe eisen van de CSRD en CSDDD. Daarnaast zijn veel Nederlandse bedrijven en accountants mogelijk niet tijdig voorbereid op de implementatie van deze richtlijnen. Vermin pleit voor een overgangsperiode met minder strikte handhaving om bedrijven de kans te geven zich aan te passen.

Meer weten over de kansen en uitdagingen van CSRD? 

Heb je vragen over de impact van deze nieuwe richtlijnen op jouw bedrijf of ben je benieuwd naar hoe onze expertise jou kan ondersteunen bij deze overgang? Neem dan contact op via onze contactpagina. Ons team van deskundige accountants staat klaar om je te helpen navigeren door de complexe wereld van financiële regelgeving en strategische bedrijfsvoering.

Veel organisaties ontdekken nu pas hun werkelijke vervuiling

Met de introductie van nieuwe ESG en CSRD regelgeving worden bedrijven zich steeds bewuster van hun eigen CO2-uitstoot. Veel organisaties leren nu pas echt de omvang van hun vervuiling kennen. Hoewel deze gegevens inmiddels openbaar zijn en door iedereen ingezien kunnen worden, is het begrijpen van de complexiteit van deze cijfers nog steeds een uitdaging. Voor controllers, vooral binnen het MKB, betekent dit waarschijnlijk een belangrijke verschuiving in hun verantwoordelijkheden.

CO2 uitstoot steeds beter inzichtelijk

Door de nieuwe regels moeten multinationals bijvoorbeeld al inzichtelijk hebben welke CO2-uitstoot ze veroorzaken. Zo is in het jaarverslag van Heineken te lezen dat het bedrijf vorig jaar 15,3 miljoen ton broeikasgassen uitstootte en 86 miljoen kubieke meter water gebruikte naast de verkoopcijfers van bier en de winst. Dit soort gegevens staan nu naast elkaar in veel jaarverslagen, wat vroeger slechts een droom was voor milieuactivisten.

Voorbereiding op nieuwe CSRD-regelgeving

De cijfers over vervuiling zijn nu zichtbaar in aanloop naar nieuwe accountingregels uit Europa die vanaf volgend jaar gelden voor grote, beursgenoteerde bedrijven. Deze bedrijven moeten uitgebreid rapporteren over hun klimaatimpact, milieuschade en sociale thema’s zoals eerlijke beloning. Veel bedrijven zijn nu al aan het oefenen met deze nieuwe regels, zoals te zien is in hun jaarverslagen.

De uitdaging van Scope 3-CO2-Uitstoot

Een opvallend cijfer in deze rapportages is de scope 3-CO2-uitstoot. Dit omvat alle indirecte uitstoot, van toeleveringsketen tot het gebruik van producten door klanten. Bedrijven zoals Heineken en BAM hebben laten zien dat deze indirecte uitstoot veel groter is dan hun directe uitstoot. Dit benadrukt de noodzaak voor controllers om nauwkeurige en transparante rapportages te ontwikkelen.

Jaarverslagen zijn openbaar, wat betekent dat iedereen, van aandeelhouders tot activisten en journalisten, de cijfers kan inzien. Maar stijgingen en dalingen in uitstoot zijn niet altijd eenvoudig te interpreteren voor buitenstaanders. De scope 3-uitstoot kan bijvoorbeeld toenemen, zelfs als de activiteiten van een bedrijf goed zijn voor het milieu. Denk bijvoorbeeld aan een windmolenbouwer die meer windmolens produceert, wat op korte termijn leidt tot hogere uitstootcijfers. Bij bouwbedrijf BAM stijgt de scope 3-uitstoot wanneer oude gebouwen worden verduurzaamd, omdat het toekomstige energieverbruik van die panden nu wordt meegeteld.

Veranderende meetmethoden en hun invloed

Een ander complex aspect is de veranderende meetmethoden. Vroeger baseerden bedrijven hun uitstootcijfers veelal op schattingen, maar nu werken ze nauwer samen met hun toeleveranciers om nauwkeurigere data te verkrijgen. Heineken meldde bijvoorbeeld een daling van 20 procent in scope 3-uitstoot in hun laatste jaarverslag, maar gaf verderop aan dat deze daling grotendeels te wijten was aan verminderde verkoop en nieuwe meetmethoden. Volgens Wim Bartels van Deloitte zullen we voor een langere periode te maken hebben met veranderende meetmethoden, waardoor het extra belangrijk is om de toelichting bij deze cijfers zorgvuldig te lezen.

Een kritische blik op uitstootcijfers

Het is dus cruciaal om uitstootcijfers altijd met een kritische blik te bekijken. Een daling van 10 procent lijkt misschien positief, maar het is belangrijk om te begrijpen wat hierachter zit. Zijn er nieuwe technieken geïmplementeerd? Is er iets veranderd in de keten? Wat is er daadwerkelijk anders?

Scope 3-uitstoot komt in steeds meer jaarverslagen voor, maar sommige andere vereisten van de nieuwe regels nog niet. Grote bedrijven moeten vanaf volgend jaar rapporteren of ze een klimaattransitieplan hebben en wat de bijbehorende investeringen zijn. Deze cijfers kunnen enorm zijn en worden nog zelden publiekelijk gedeeld, omdat bedrijven deze informatie vaak nog te gevoelig vinden.

Wat is het belang voor het MKB?

Ook voor het MKB zijn deze ontwikkelingen belangrijk. Controllers in het MKB moeten zich voorbereiden op vergelijkbare rapportageverplichtingen. Dit betekent dat zij niet alleen financiële, maar ook duurzaamheidsprestaties moeten monitoren en rapporteren. Door vroegtijdig te beginnen met het integreren van ESG-criteria in hun rapportages, kunnen MKB-bedrijven zichzelf beter positioneren voor toekomstige regelgeving en markteisen.

Transpiratie in jaarverslagen

Met de nieuwe regels moeten bedrijven hun uitstoot uitsplitsen en verantwoorden. Dit zorgt voor meer transparantie, wat niet alleen belangrijk is voor aandeelhouders, maar ook voor klanten en andere stakeholders. Bedrijven die hun scope 3-uitstoot duidelijk rapporteren, zijn beter in staat om doelen te stellen en maatregelen te nemen om hun milieu-impact te verminderen.

Controllers spelen een essentiële rol

Onze voorspelling? Controllers gaan een sleutelrol spelen in deze ESG transitie. Het zal aan controllers zijn om relevante data te verzamelen, analyseren en rapporteren op een manier die voldoet aan de nieuwe ESG- en CSRD-vereisten. Dit vraagt om nieuwe vaardigheden en een bredere kijk op hun rol binnen de organisatie. Controllers moeten zich verdiepen in duurzaamheidsmetrics en samenwerken met andere afdelingen om een holistisch beeld van de bedrijfsvoering te krijgen. Dat zal nog wel een uitdaging worden voor veel organisaties en controllers…

ESG en CSRD biedt uitdagingen, maar ook kansen

De nieuwe ESG en CSRD regelgeving biedt zowel uitdagingen als kansen voor controllers, vooral binnen het MKB. Door zich aan te passen aan deze veranderingen kunnen controllers niet alleen bijdragen aan een duurzamere wereld, maar ook aan de toekomstbestendigheid van hun organisaties. Benieuwd naar de mogelijkheden voor jouw organisatie? Bel ons even, of neem contact op via de contactpagina. Ben je controller, en wil je ook een bijdrage leveren in de ESG-transitie? Schrijf je dan bij ons in. 

Wat moet je zoal rapporteren?

Onder de CSRD moeten bedrijven rapporteren over diverse thema’s zoals CO2-uitstoot en andere broeikasgassen, vooral die gerelateerd zijn aan zakelijke mobiliteit. Dit wordt steeds relevanter, aangezien de rapportageplicht voor werkgebonden personenmobiliteit (WPM) in gaat vanaf 1 juli 2024. Dit betekent dat organisaties met meer dan honderd werknemers hun zakelijke reizen al moeten registreren en rapporteren. Deze mobiliteitsgegevens zullen dus essentieel zijn voor duurzaamheidsrapportages!

Wat zijn de indirecte effecten op het Bedrijfsleven?

Hoewel CSRD voorlopig voornamelijk is gericht op grote bedrijven, heeft het zeker ook implicaties voor het MKB. Kleinere bedrijven die samenwerken met grotere organisaties die onder de CSRD vallen, moeten mogelijk informatie verstrekken over hun eigen duurzaamheidspraktijken.

Welke kansen kan je als MKB organisatie nu al benutten?

Voor MKB-bedrijven die niet direct onder de CSRD vallen, biedt de richtlijn aanzienlijke kansen. Door proactief te zijn in het beheren van je duurzaamheidsgegevens, kun je niet alleen voldoen aan de eisen van grotere partners, maar ook een voorsprong nemen op concurrenten. Bovendien kan een goede voorbereiding op deze rapportages in de toekomst voordelig zijn, mochten dergelijke eisen ook aan het MKB worden gesteld.

Benieuwd naar de implicaties?

Heb je vragen over de impact van deze nieuwe richtlijnen op jouw bedrijf of ben je benieuwd hoe onze specialisten jou kan ondersteunen bij deze transitie? Neem dan contact op via onze contactpagina. Ons team van deskundige accountants staat klaar om je te helpen navigeren door de complexe wereld van financiële regelgeving en strategische bedrijfsvoering.